Brighton Saldırıyor, City Kazanıyor, United Harcıyor, Tottenham Tükeniyor

Premier League’de beş hafta, bir takım hakkında kesin hüküm vermek için kısa; ama bazı eğilimleri saklayamayacak kadar da uzun bir süre. Manchester City, Brighton, Manchester United ve Tottenham’ın başlangıçları bunun iyi bir örneği. Dördü de topa sahip olmayı isteyen, oyunu rakip yarı sahaya taşımaya çalışan takımlar. Fakat ilk beş haftanın sonunda benzer başlangıç fikirlerinden tamamen farklı sonuçlar çıktı.

City beş maçın beşini kazanarak 15 puanla lider. Brighton 10 puanla üçüncü ve ligin en güçlü hücum rakamlarını üretiyor. Manchester United yalnızca beş puanda olmasına rağmen bu dört takım arasında en iyi beklenen gol farkına sahip. Tottenham ise iki puanla son sırada; topu rakibinden daha uzun süre kullanmasına rağmen bu hakimiyeti ceza sahasında anlamlı bir tehdide dönüştüremiyor.

Aradaki ayrımı en kısa biçimde xG ile xGA farkı gösteriyor. United maç başına +1.03, City +0.89, Brighton +0.45 seviyesinde. Tottenham ise -0.63’te. Puan tablosunun ilk beş haftada anlattığı sıralama ile oyunun iki ceza sahasında bıraktığı iz aynı değil. Daha önemlisi, her takımın problemi veya üstünlüğü başka bir yerden doğuyor.

Brighton: Hücumunun Gücü Tartışılmaz, Fakat Maçları Gereğinden Fazla Açıyor

Brighton’ın sezona nasıl başladığını anlatırken 16 gol doğal olarak ilk dikkat çeken sayı. Aston Villa’yı 4-0, Coventry’yi 5-0, Arsenal’i 3-0 yendiler; Chelsea deplasmanında dört gol yedikleri maçı 4-3 kaybettiler, Leeds karşısında ise 1-1’de kaldılar. Beş maçta 16 gol, görüntünün yalnızca skor tarafı. Asıl önemli olan, bu gol miktarının altında gerçek bir hücum üretiminin bulunması.

Fabian Hürzeler’in takımı maç başına 2.19 xG ile ligin lideri. Aynı şekilde 5.80 isabetli şut ve 4.40 büyük fırsat ortalamaları da zirvede. %64.6’lık topa sahiplik, Brighton’ın rakibi uzun süre kendi yarı sahasında tutabildiğini gösteriyor; fakat onları ilginç yapan yalnızca topa sahip olmaları değil. Topu şuta, şutu da kaliteli fırsata dönüştürebiliyorlar. Bu nedenle Brighton’ın hücumunu beş haftalık bir bitiricilik serisine indirgemek haksızlık olur.

Yine de 16 golün tamamını yalnızca sistem açıklamıyor. Beş maçlık yaklaşık 10.95 xG’ye karşı 16 gol üretmeleri, bitiriciliğin şu anda normalin üzerinde seyrettiğini gösteriyor. Daha büyük sapma ise sahanın diğer ucunda. Brighton yaklaşık 8.70 xGA verdiği halde yalnızca beş gol yedi. Gerçek averajı +11, beklenen gol farkı ise yalnızca +2.25.

Bu, Brighton’ın iyi olmadığı anlamına gelmiyor; tam tersine, hücumdaki üstünlüğün gerçek, skor farkının ise oyunun kendisinden daha parlak olduğunu söylüyor. Chelsea deplasmanındaki 4-3’lük mağlubiyet bu profilin kusursuz özeti: Brighton rakibini parçalayabilecek kadar üretken, fakat rakibin kendisini oyunda tutmasına da yeterince alan bırakabiliyor.

Dolayısıyla sezonun ilk sorusu Brighton’ın gol atmaya devam edip edemeyeceği değil. Bu kadar açık oynarken aynı seviyede puan toplamaya devam edip edemeyeceği. Hücum düzeni onları üst sıralarda tutabilir; savunma dengesi ise ne kadar yukarı çıkabileceklerini belirleyecek.

Manchester City: Puan Çizgisi Kusursuz, Oyun Her Hafta Öyle Değil

City’nin başlangıcında Brighton’ın taşkınlığı yok. Enzo Maresca’nın takımı beş haftada Sunderland’i 5-3 yendi, Manchester United karşısında 1-0 kazandı ve toplamda beş maçın tamamından üç puan çıkardı. Bu iki skor bile City’nin ilk bölümdeki karakterini anlatmaya yetiyor: her galibiyet aynı şekilde gelmiyor, ama maçın farklı ihtiyaçlarına cevap verebiliyorlar.

Maç başına 2.00 xG ile City hücumda Brighton’ın, hatta United’ın gerisinde. Buna karşılık 1.11 xGA, oyunun diğer tarafındaki farkı yaratıyor. Beş maçlık yaklaşık 10 xG’ye karşı 13 gol atarken 5.55 xGA’ya karşı beş gol yediler. Hücumda beklentinin üzerinde bir bitiricilik var; savunmada ise skor ile verilen pozisyon kalitesi neredeyse aynı yerde.

City’nin 15 puanını ilginç yapan tam da bu. Ligin en fazla pozisyon üreten takımı olmadan, her maçı büyük skorla kazanmadan ve her 90 dakikayı tamamen kontrol etmeden kusursuz puan çizgisine ulaşabildiler. Brighton bazı maçlarda kazanabilmek için rakibinden üç veya dört gol fazla üretmek zorunda kalabilirken City’nin böyle bir ihtiyacı yok. Bir golle de kazanabiliyor, kaotik bir 5-3’ü de yönetebiliyor.

Burada “City en iyi oynayan takım” ile “City en iyi sonuç alan takım” arasındaki ayrımı korumak gerekiyor. İlk beş hafta için kesin olan ikincisi. Maresca’nın takımı şu ana kadar iki ceza sahasında yeterince iyi olup küçük avantajları puana çevirmeyi başardı. Premier League sezonlarında bunun değeri, haftalık estetik üstünlükten çoğu zaman daha büyüktür.

Manchester United: Beş Puanın Anlatamadığı Bir Başlangıç

United’ın tablosu daha rahatsız edici, çünkü kötü sonucun altında tamamen kötü bir oyun yok. Beş maç sonunda yalnızca beş puanları, sekiz attıkları ve sekiz yedikleri gol var. Everton deplasmanında 2-2, Fulham’da 1-1 ve City karşısında 1-0’lık mağlubiyet, puan kayıplarının farklı biçimlerini gösteriyor. Fakat temel üretim rakamları aynı sonuç hikâyesini desteklemiyor.

United maç başına 2.07 xG ile ligin ikinci sırasında. 1.04 xGA yine ikinci sıradaki değer. 5.60 isabetli şut ortalaması da aynı ölçüde güçlü. Bu dört takım arasında maç başına en iyi xG farkı, +1.03 ile United’a ait.

Beş haftaya yayıldığında yaklaşık 10.35 xG üretip yalnızca sekiz gol atmışlar. Savunmada ise yaklaşık 5.20 xGA’ya rağmen sekiz gol yemiş durumdalar. Yani iki ceza sahasında da sapma United’ın aleyhine çalışıyor: ürettiklerinden daha azını atıyor, verdiklerinden daha fazlasını yiyorlar.

Bu noktada teşhisi doğru koymak gerekiyor. United’ın problemi Tottenham’ınki gibi hücumun kurulamadığı bir problem değil. Takım rakip kaleye gidebiliyor, kaliteli fırsat çıkarabiliyor ve genel olarak rakibin üretimini de sınırlandırıyor. Eksik olan, bu üstünlüğün tabelaya taşınması. Son vuruş, öne geçilen bölümde ikinci golü bulmak, rakibin yeniden maça girmesini engellemek ve iyi oynanan dönemleri puanla kapatmak.

Beş maçlık xG verisi geleceğin garantisi değil. Ama United’ın beş puanını yalnızca “kötü başlangıç” diye okumak da yetersiz. Süreç, sonuçtan daha iyi. Şimdi soru bunun bir süre sonra puana dönüşüp dönüşmeyeceği.

Tottenham: Topa Sahip Olmakla Oyuna Sahip Olmak Arasındaki Fark

Tottenham’ın ilk beş haftası ise daha ciddi bir sorun tarif ediyor. Roberto De Zerbi’nin takımı maç başına %60.6 topa sahip; bu oran City ve Brighton’ın hemen gerisinde. Yani Spurs’ün problemi topu alamamak veya uzun süre elinde tutamamak değil. Problem, o topun sonunda ne olduğunda.

Maç başına yalnızca 1.04 xG üretirken gol ortalaması 0.40. İsabetli şutta 3.80, büyük fırsatta 2.20 seviyesindeler. İlk dört lig maçında gol atamadılar: Brentford’a 3-0, Newcastle’a 2-0 kaybettiler; Nottingham Forest ve Everton karşılaşmaları golsüz bitti. İlk lig golleri Aston Villa’ya karşı geldi, ancak o maç da 3-2 kaybedildi.

Beş haftada yaklaşık 5.20 xG’ye karşı iki gol var. Bu elbette bitiriciliğin de problem olduğunu söylüyor. Fakat United’dan ayrıldığı yer burada: United yüksek miktarda pozisyon üretip karşılığını alamazken Tottenham’ın üretimi zaten düşük. Spurs hem az üretiyor hem de ürettiğini yeterince bitiremiyor.

Savunma tarafı daha da açıklayıcı. Yaklaşık 8.35 xGA’ya karşı sekiz gol yemiş durumdalar. Burada Brighton veya United’daki gibi sonuç ile temel veri arasında belirgin bir sapma yok. Tottenham rakibine ne kadar kaliteli pozisyon verdiyse yaklaşık o kadar gol yedi.

Bu nedenle Spurs’ün başlangıcını “biraz şanssız, biraz yeni sistem” diye açıklamak yetmiyor. De Zerbi’nin takımında top hakimiyeti oyunun hakimiyetine dönüşmüyor. Rakip savunmayı yeterince hareket ettiren, merkezde avantaj yaratan veya ceza sahasını açan hücumlar düzenli değil. Üstelik top kaybı sonrasında takım rakibin kaliteli pozisyon üretmesini de yeterince engelleyemiyor.

Topa sahiplik burada bir güvence değil; bazen sorunun üzerini örten bir istatistik haline geliyor.

Dört Takım Arasındaki Gerçek Ayrım Topa Sahiplikte Değil

Bu dört takımın topa sahiplik oranlarını yan yana koyduğunuzda birbirlerine ne kadar yakın oldukları şaşırtıcı. Brighton %64.6, City %63.2, Tottenham %60.6, United %60.0 seviyesinde. En yüksek ile en düşük arasındaki fark yalnızca 4.6 puan.

Aynı takımların xG ortalamaları ise Brighton’da 2.19, United’da 2.07, City’de 2.00 ve Tottenham’da 1.04.

Tottenham, Brighton’dan yalnızca dört puan daha az topa sahip olmasına rağmen yaklaşık yarısı kadar xG üretiyor. Bu fark, possession yüzdesinin tek başına ne kadar sınırlı bir bilgi olduğunu gösteriyor. Brighton topa sahipken savunmayı bozmaya çalışıyor; City topu maçın ritmini ve risk seviyesini yönetmek için kullanıyor; United kaliteli pozisyona kadar ulaşabiliyor fakat sonucu tamamlayamıyor; Tottenham’da ise zincir daha erken kopuyor.

Aynı miktarda top, aynı futbol demek değil.

United–Tottenham: Aynı Puan Krizi, İki Ayrı Futbol Problemi

Milli ara sonrasındaki Manchester United–Tottenham karşılaşması bu yüzden ilk beş haftanın en ilginç testlerinden biri olacak. Puan tablosu iki problemli takım gösterecek; veriler ise birbirine hiç benzemeyen iki problem.

United 2.07 xG üretip 1.04 xGA verirken Tottenham 1.04 xG üretip 1.67 xGA veriyor. United’ın meselesi oyunda kurduğu üstünlüğü sonuca çevirmek. Tottenham’ın ise önce o üstünlüğü kurması gerekiyor.

Biri beş haftadır fırsatlarını harcıyor. Diğeri yeterince fırsat yaratamıyor.

Bu nedenle 10 Ekim’deki maç yalnızca puan ihtiyacı yüksek iki takımın karşılaşması olmayacak. İlk beş haftanın en büyük iki hayal kırıklığının, neden birbirinden tamamen farklı olduğunu gösterecek doğrudan bir sınav olacak.

Sonuç

İlk beş hafta Manchester City, Brighton, Manchester United ve Tottenham’ı aynı puan çizgisi üzerinde değil, dört ayrı futbol problemi üzerinde konumlandırdı. Beş maç nihai hükümler için kısa; fakat şu kadarını söylemek için yeterli: Premier League’de topa sahip olmakla oyunu kontrol etmek, çok üretmekle verimli olmak ve iyi oynamakla kazanmak arasında hâlâ ciddi mesafeler var.