Fenerbahçe 6. Sırada Ama xG Farkında Zirvede: Dört Büyüklerin İlk 6 Haftası Ne Söylüyor?

Süper Lig’de ilk altı hafta tamamlandığında puan tablosu dört büyükler için oldukça net bir görüntü veriyor.

Galatasaray 13 puanla ikinci.

Beşiktaş 12 puanla üçüncü.

Fenerbahçe 10 puanla altıncı.

Trabzonspor da 10 puanla yedinci sırada.

Ancak aynı takımları beklenen gol üzerinden değerlendirdiğimizde sıralamanın anlattığı hikâye önemli ölçüde değişiyor.

Altı haftanın toplamında:

Fenerbahçe: 14.4 xG — 5.3 xGA — +9.1 xG farkı
Beşiktaş: 10.7 xG — 3.4 xGA — +7.3 xG farkı
Galatasaray: 12.9 xG — 5.8 xGA — +7.1 xG farkı
Trabzonspor: 9.9 xG — 9.6 xGA — +0.4 xG farkı

Puan tablosunda dört takım arasında üçüncü durumda bulunan Fenerbahçe, pozisyon kalitesi farkında açık biçimde en yukarıda.

Trabzonspor ise bunun tam tersinde: 13 gol atıp yalnızca beş gol yemesine rağmen xG dengesi neredeyse başa baş.

İlk altı haftanın en önemli hikâyesi bu nedenle yalnızca kimin kaç puan topladığı değil.

Puan tablosuyla sahada üretilen oyun arasında hangi takımlarda fark oluştuğu.

Fenerbahçe: 10 Puan, Ama +9.1 xG Farkı

Dört takım arasında sonuç ile temel performans verisi arasındaki en dikkat çekici ayrım Fenerbahçe’de.

Sarı-lacivertliler altı maç sonunda:

16 gol attı.
6 gol yedi.
+10 averaja ulaştı.

Buna rağmen yalnızca 10 puan toplayabildi.

xG tarafında ise tablo çok güçlü:

14.4 xG
5.3 xGA
+9.1 xG farkı

Bu, karşılaştırmadaki en yüksek değer.

Üstelik gerçek averaj ile xG farkı birbirine oldukça yakın.

Fenerbahçe’nin gerçek gol farkı +10.

Beklenen gol farkı +9.1.

Yani skor üretimi, takımın oluşturduğu ve verdiği pozisyonların genel kalitesiyle büyük ölçüde örtüşüyor.

Sorun başka yerde:

Bu oyun üstünlüğü aynı oranda puana dönüşmedi.

Fenerbahçe’nin Hücum Problemi Fırsat Üretememek Değil

Dört büyüklerin hücum karşılaştırması da bunu destekliyor.

Fenerbahçe maç başına:

4.50 büyük fırsat — lig 1.’si
14.67 kilit pas — lig 2.’si
61.50 son bölge pası — lig 3.’sü
6.83 korner — lig 3.’sü
1.83 asist — lig 1.’si

üretiyor.

Burada hücumun son bölgeye ulaşamaması veya fırsat bulamaması gibi temel bir sorun görünmüyor.

Galatasaray ile birlikte ligin en fazla büyük fırsat üreten takımı.

Kilit paslarda ikinci.

Son bölge paslarında üçüncü.

Fakat maç başına 2.67 büyük fırsat kaçırıyor.

Bu değer ligin en yükseklerinden biri.

Dolayısıyla ilk altı haftadaki Fenerbahçe’yi yalnızca puan üzerinden okumak yanıltıcı.

Temel hücum üretimi güçlü.

Savunma verileri güçlü.

xG farkı güçlü.

Puan getirisi ise aynı seviyede değil.

Bu iki çizginin milli ara sonrasında birbirine yaklaşıp yaklaşmayacağı Fenerbahçe’nin sezonunun önemli göstergelerinden biri olacak.

Galatasaray: Hücum Hacminde Dört Büyüklerin En Agresif Takımı

Galatasaray’ın profili Fenerbahçe’den farklı.

Sarı-kırmızılılar birçok hücum metriğinde yalnızca dört büyüklerin değil, ligin tamamının zirvesinde.

Maç başına:

17.17 kilit pas — 1.
25.83 orta — 1.
7.67 isabetli orta — 1.
4.50 büyük fırsat — 1.
10.33 isabetsiz şut — 1.

Ayrıca yedi korner ortalamasıyla ikinci sırada.

Galatasaray’ın ilk altı haftadaki kimliği bu nedenle çok net:

yüksek hücum hacmi.

Takım rakip ceza sahası çevresine çok fazla top taşıyor, yüksek sayıda son aksiyon üretiyor ve bunu hem merkezden hem de geniş alandan yapıyor.

Fakat aynı hacmin doğal yan etkisi de görülüyor.

Galatasaray maç başına 3.17 büyük fırsat kaçırıyor.

Dört takım arasında en yüksek değer bu.

Ayrıca 10.33 isabetsiz şut ortalaması da şut hacminin ne kadar yüksek olduğunu, ancak bütün bu hacmin aynı kalitede sonuçlanmadığını gösteriyor.

Galatasaray’ın Hücumu xG ile Neredeyse Birebir Örtüşüyor

Galatasaray altı maçta:

13 gol attı.

Toplam xG:

12.9.

Aradaki fark yalnızca 0.1.

Bu önemli.

Çünkü Galatasaray’ın 13 golü olağanüstü bir bitiricilik performansıyla oluşmuş görünmüyor.

Takım yaklaşık ürettiği kadar gol atıyor.

Bu da ilk altı haftadaki hücum performansının temelinin gerçek pozisyon üretimine dayandığını gösteriyor.

Asıl sapma savunma tarafında.

Galatasaray’ın 10 Yenilen Golü 5.8 xGA ile Uyuşmuyor

Galatasaray’ın toplam xGA’sı:

5.8.

Gerçekte yediği gol:

10.

Arada 4.2 gollük büyük bir fark bulunuyor.

Başka bir ifadeyle Galatasaray’ın savunma performansı, skor tabelasının gösterdiğinden daha güçlü bir temel taşıyor.

Takım altı haftada rakiplerine yaklaşık altı gollük pozisyon kalitesi verirken 10 gol yedi.

Bu elbette bütün savunma problemlerinin “şans” ile açıklanabileceği anlamına gelmiyor.

Özellikle Trabzonspor maçındaki yüksek kaliteli fırsatlar ayrı değerlendirilmeli.

Ancak altı maçın tamamına bakıldığında net olan şu:

Galatasaray’ın 10 gol yemesi, verdiği genel pozisyon kalitesiyle orantılı değil.

Gerçek averaj +3.

xG farkı ise +7.1.

Bu dört gollük ayrım, Galatasaray’ın puan tablosundaki profilini değerlendirirken mutlaka hesaba katılması gereken bir detay.

Beşiktaş’ın En Büyük Gücü Hücumdan Çok Savunma Kontrolü

Beşiktaş altı haftada:

14 gol attı.
7 gol yedi.
12 puan topladı.
+7 averaja ulaştı.

Beklenen gol tarafında ise:

10.7 xG
3.4 xGA
+7.3 xG farkı

var.

Burada çok ilginç bir denge oluşuyor.

Gerçek gol farkı:

+7

Beklenen gol farkı:

+7.3

Yani genel sonuç neredeyse birebir örtüşüyor.

Ama bu dengeye ulaşma biçimi farklı.

Beşiktaş 10.7 xG’den 14 gol çıkarmış.

Yani hücum tarafında beklenen değerin üzerinde.

Diğer yandan yalnızca 3.4 xGA vermesine rağmen yedi gol yemiş.

Savunma tarafında ise beklenen değerden daha kötü sonuç almış.

İki sapma birbirini neredeyse tamamen götürüyor.

3.4 xGA Beşiktaş’ın Asıl Gücünü Gösteriyor

Beşiktaş’ın ilk altı haftadaki en dikkat çekici verisi 14 gol değil.

3.4 xGA.

Bu dört takım arasındaki açık ara en düşük değer.

Üstelik saha hakimiyeti verileri de bu savunma kontrolünün nasıl oluştuğuna dair ipucu veriyor.

Beşiktaş maç başına:

63.17 son bölge pasıyla lig 2.’si.
8.33 kornerle lig 1.’si.
22.00 ortayla lig 2.’si.

Yani Beşiktaş’ın düşük xGA’sı sadece kendi ceza sahasında iyi savunma yapmasıyla açıklanamaz.

Takım oyunu uzun süre rakip yarı sahada tutabiliyor.

Rakibin hücum edeceği zamanı azaltıyor.

Bu da savunmanın ilk katmanını topa sahipken kurmasını sağlıyor.

Beşiktaş’ın şu ana kadarki en güçlü tarafı tam olarak bu:

Rakibe çok az kaliteli hücum bırakması.

Ama Beşiktaş Hücumda Galatasaray ve Fenerbahçe Kadar Büyük Fırsat Üretmiyor

Aynı karşılaştırmada önemli bir fark var.

Büyük fırsat ortalamaları:

Galatasaray: 4.50
Fenerbahçe: 4.50
Trabzonspor: 4.33
Beşiktaş: 2.67

Beşiktaş açık biçimde daha aşağıda.

Kilit paslarda da:

Galatasaray 17.17
Fenerbahçe 14.67
Beşiktaş 11.83
Trabzonspor 11.83

tablosu oluşuyor.

Bu nedenle Beşiktaş’ın hücum verimliliği önemli.

Takım diğer üç büyük kadar yüksek kaliteli fırsat hacmi üretmemesine rağmen 14 gol attı.

Büyük fırsat kaçırma ortalaması da yalnızca 1.00.

Galatasaray 3.17, Fenerbahçe 2.67, Trabzonspor 2.50 seviyesinde.

Buradan kesin bir “bitiricilik kalıcıdır” sonucu çıkarmak doğru olmaz.

Fakat ilk altı haftada Beşiktaş’ın daha az büyük fırsattan daha fazla skor çıkardığı açık.

Trabzonspor: Puan Tablosundan Çok xG Tablosu Soru Soruyor

Dört takım arasındaki en sıra dışı profil Trabzonspor’a ait olabilir.

Trabzonspor altı maç sonunda:

13 gol attı.
5 gol yedi.
+8 averaj yaptı.
10 puan topladı.

Kağıt üzerinde özellikle savunma sonucu oldukça güçlü.

Ancak xG tablosunda:

9.9 xG
9.6 xGA
+0.4 xG farkı

görülüyor.

Yani gerçek gol farkı:

+8

beklenen gol farkı:

+0.4.

Aradaki fark:

7.6 gol.

Dört büyükler içinde gerçekleşen skorlarla temel pozisyon performansı arasında en büyük ayrışma burada.

Trabzonspor İki Tarafta da xG’sinden Daha İyi Sonuç Aldı

Trabzonspor’un hücum tarafında:

9.9 xG → 13 gol

var.

Yaklaşık 3.1 gol beklenen değerin üzerinde.

Savunmada ise:

9.6 xGA → 5 yenilen gol.

Burada da yaklaşık 4.6 gol beklentinin altında.

Yani Trabzonspor hem hücumda pozisyonlarından yüksek skor çıkardı hem de savunmada rakiplerinin ürettiği fırsatlardan beklenenden çok daha az gol yedi.

Bu iki faktör birleştiğinde +0.4 xG farkından +8 gerçek averaj çıktı.

Bu durum “Trabzonspor kötü oynuyor” anlamına gelmiyor.

Ama sürdürülebilirlik açısından dört büyükler içinde en fazla takip edilmesi gereken profil Trabzonspor.

Çünkü mevcut skor üretiminin önemli bölümü, pozisyon kalitesinin üzerine çıkmış durumda.

Trabzonspor Büyük Fırsat Üretiyor Ama Oyun Kontrolü Aynı Seviyede Değil

Trabzonspor maç başına:

4.33 büyük fırsat

üretiyor.

Bu ligde üçüncü sıradaki değer.

Dolayısıyla hücumda tamamen tesadüfi sonuç alan bir takım değil.

Kaliteli pozisyon bulabiliyor.

Ancak:

11.83 kilit pas
58.67 son bölge pası
19.00 orta

ile Galatasaray ve Fenerbahçe’nin hücum hacminin gerisinde.

Asıl dikkat çekici veri ise yine xGA.

9.6 toplam xGA, altı maçta maç başına yaklaşık 1.60 xGA anlamına geliyor.

Bu değer Galatasaray, Fenerbahçe ve özellikle Beşiktaş’ın oldukça üzerinde.

Trabzonspor’un milli ara sonrasındaki temel sınavı bu olacak:

Kalecilik ve rakip bitiriciliği mevcut seviyede kalmadığında savunma sonuçları ne kadar korunabilecek?

Dört Takımın Hücum Kimliği Birbirinden Belirgin Biçimde Ayrılıyor

Altı haftalık karşılaştırma dört farklı hücum profili ortaya koyuyor.

Galatasaray: Hacim

En fazla kilit pas.

En fazla orta.

En fazla isabetli orta.

En fazla isabetsiz şut.

En yüksek büyük fırsat üretimlerinden biri.

Galatasaray rakibi sürekli savunmaya zorlayan ve tekrar tekrar hücum yapan takım.

Fenerbahçe: Pozisyon Kalitesi ve Denge

4.50 büyük fırsat.

14.4 toplam xG.

Sadece 5.3 xGA.

+9.1 xG farkı.

Fenerbahçe’nin temel verileri iki ceza sahası arasındaki en güçlü dengeyi gösteriyor.

Beşiktaş: Alan Kontrolü

63.17 son bölge pası.

8.33 korner.

Sadece 3.4 toplam xGA.

Beşiktaş’ın en güçlü tarafı rakip yarı sahada uzun kalıp rakibin kaliteli hücum süresini azaltması.

Trabzonspor: Sonuç Verimliliği

9.9 xG’den 13 gol.

9.6 xGA’dan sadece beş yenilen gol.

Trabzonspor ilk altı haftada dört takım içinde pozisyon kalitesinden en yüksek skor karşılığını çıkaran takım.

Puan Tablosu ile xG Farkını Yan Yana Koyduğumuzda Ne Görüyoruz?

Gerçek tablo:

Galatasaray — 13 puan
Beşiktaş — 12
Fenerbahçe — 10
Trabzonspor — 10

xG farkları:

Fenerbahçe +9.1
Beşiktaş +7.3
Galatasaray +7.1
Trabzonspor +0.4

Burada puanları xG farkına göre yeniden sıralamak doğru olmaz.

Futbol xG tablosuyla kazanılmıyor.

Ancak xG farkı takımların rakiplerine kıyasla ne kadar kaliteli fırsat üretip verdiğini görmek için önemli.

Ve altı haftalık örneklem şu anda iki güçlü ayrışma gösteriyor:

Fenerbahçe’nin temel performansı puanının önünde.

Trabzonspor’un skor sonuçları temel xG performansının çok önünde.

Galatasaray ve Beşiktaş ise bu iki ucun arasında daha dengeli bir yerde.

Galatasaray ile Fenerbahçe Aynı Sayıda Büyük Fırsat Üretiyor, Ama Hücum Yolları Farklı

İki takımın maç başına büyük fırsat değeri aynı:

4.50.

Fakat bu fırsatlara giden yollar aynı değil.

Galatasaray:

17.17 kilit pas
25.83 orta
7.67 isabetli orta
59.33 son bölge pası

üretiyor.

Fenerbahçe:

14.67 kilit pas
19.17 orta
5.50 isabetli orta
61.50 son bölge pası

seviyesinde.

Galatasaray daha yüksek son aksiyon ve orta hacmine sahip.

Fenerbahçe ise daha fazla son bölge pası kullanmasına rağmen bunu daha düşük orta hacmiyle yapıyor.

Bu da iki takımın aynı büyük fırsat sayısına farklı hücum yollarıyla ulaşabildiğini gösteriyor.

En İlginç Verilerden Biri: Beşiktaş Son Bölgeye En Fazla Giriyor Ama Büyük Fırsatta Geride

Beşiktaş maç başına 63.17 son bölge pasıyla dört takım arasında ilk sırada.

Fakat büyük fırsat ortalaması yalnızca:

2.67.

Galatasaray 59.33 son bölge pasıyla 4.50 büyük fırsat üretirken Fenerbahçe 61.50 ile aynı seviyede 4.50 büyük fırsata ulaşıyor.

Bu karşılaştırma Beşiktaş açısından milli ara sonrasındaki gelişim alanını net biçimde ortaya koyuyor.

Son bölgeye ulaşmakta problem yok. O ulaşımı net fırsata dönüştürme oranı diğer iki rakibin gerisinde.

Beşiktaş hücumunda bir sonraki eşik daha fazla topu son bölgeye taşımak değil.

Zaten bunu yapıyor.

Asıl mesele o bölgedeki pasların rakip savunmayı ne kadar bozduğu.

Galatasaray’ın 10.33 İsabetsiz Şutu Ne Anlatıyor?

Galatasaray’ın maç başına 10.33 isabetsiz şutla ligde ilk sırada olması tek başına negatif okunmamalı.

Çünkü takım aynı zamanda isabetli şut, büyük fırsat ve kilit pasta da ligin zirvesinde.

Yani yüksek isabetsiz şut sayısı sadece kötü şut seçiminden kaynaklanmıyor; toplam şut hacminin çok yüksek olmasının da sonucu.

Fakat 3.17 kaçan büyük fırsatla birlikte okunduğunda başka bir soru oluşuyor:

Galatasaray daha seçici hale gelirse aynı hücum üstünlüğünden daha fazla gol çıkarabilir mi?

Bu, sezon ilerledikçe izlenmesi gereken önemli bir verimlilik alanı.

İlk Altı Haftanın En Güçlü Temel Performansı Kimin?

Tek bir metriğe bakıp dört takımı sıralamak doğru olmaz.

Fakat oyun performansının farklı alanlarında net ayrımlar oluşmuş durumda.

Hücum hacminde Galatasaray.

Toplam xG ve xG farkında Fenerbahçe.

Rakibe verilen pozisyon kalitesinde Beşiktaş.

Skor verimliliğinde Trabzonspor.

Bu nedenle puan tablosunun ilk altı haftası henüz takımların bütün oyun gücünü aynı sırayla yansıtmıyor.

Özellikle Fenerbahçe ile Trabzonspor iki zıt örnek oluşturuyor.

Fenerbahçe’nin +9.1 xG farkı 10 puana dönüşmüş durumda.

Trabzonspor’un +0.4 xG farkı ise +8 gerçek averaj üretmiş.

Sezon ilerledikçe bu farkların kapanması veya kalıcı hale gelmesi, dört büyüklerin yarışındaki en önemli veri hikâyelerinden biri olacak.

Sonuç: Altı Haftanın Puan Tablosu Henüz Oyunun Tam Sıralaması Değil

Altı hafta sonunda Galatasaray ve Beşiktaş puan tablosunda Fenerbahçe ile Trabzonspor’un önünde.

Ancak oyunun altındaki veriler farklı bir tablo çiziyor.

Galatasaray ligin en yüksek hücum hacmine sahip takımlarından biri ve 12.9 xG ile 13 golü birbirine tamamen yakın.

Beşiktaş yalnızca 3.4 xGA vererek dört büyükler arasında en güçlü savunma kontrolünü kurmuş durumda.

Fenerbahçe 14.4 xG ve yalnızca 5.3 xGA ile +9.1 xG farkına ulaşmasına rağmen bunun karşılığını henüz puan tablosunda tam alamadı.

Trabzonspor ise tam tersine 9.9 xG ve 9.6 xGA’dan +8 gerçek gol farkı çıkardı.

Bu nedenle milli araya girerken dört büyüklerin durumu yalnızca sıralamadaki yerleriyle açıklanamaz.

Galatasaray çok üretiyor.
Fenerbahçe iki ceza sahası arasındaki farkı en fazla açıyor.
Beşiktaş rakibine en az kaliteli fırsatı bırakıyor.
Trabzonspor ise elindeki pozisyonlardan ve verdiği pozisyonlardan en sıra dışı skor sonucunu çıkarıyor.

İlk altı haftanın ardından asıl soru kimin bugün daha yukarıda olduğu değil.

Bu dört farklı profil arasından hangisinin sezon ilerledikçe sürdürülebilir kalacağı.

Milli ara sonrasında yarışın gerçek yönünü belirleyecek veri burada yatıyor.